Zdrowie, czyli co?

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization – WHO), zdrowie to pełen dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny, a nie jedynie brak choroby czy zniedołężnienia. Ponieważ nie wszystkie aspekty zdrowia mogą zostać ujęte w parametry „obiektywne”, takie jak: chorobowość, śmiertelność czy też gama parametrów fizjologicznych, zwrócono uwagę na aspekty „subiektywne” zdrowia, tak somatycznego, jak i psychicznego. Zrodziło to potrzebę sformułowania definicji jakości życia (Quality of Life – QoL). I chociaż pojęcie zdrowia według WHO nie uległo zmianie od 1948 roku, to w ostatnim czasie koncepcja zdrowia uległa rozszerzeniu właśnie o zakres pojęcia QoL. Pojęcie to zostało zdefiniowane przez WHO w roku 1993 jako indywidualna ocena jednostki dotycząca jej pozycji w życiu, zarówno w kontekście kulturowym oraz w odniesieniu do systemu wartości, któremu hołduje, jak również do własnych celów, oczekiwań i obaw. Ocena poziomu jakości życia jest więc porównaniem oczekiwań i stanu rzeczywistego [Preamble to the Constitution of the World Health Organization, 1948; WHO, 1980; WHOQoL, 1993]. Ocena ta kształtowana jest przez wiele czynników, między innymi przez relacje społeczne i zawodowe, życie rodzinne, poziom samodzielności (w tym także finansowej) oraz najistotniejsze elementy środowiska życia.

W poszukiwaniu obiektywnych wskaźników

Dla potrzeb opieki zdrowotnej największe znaczenie ma wpływ zdrowia fizycznego i stanu psychicznego na QoL, a więc tzw. jakość życia związana ze zdrowiem (Health Related Quality of Life – HRQoL). Poziom HRQoL zależy od oceny dokonywanej przez samego pacjenta oraz odnoszącej się do wpływu choroby na wszelkie aspekty jego życia. Analiza HRQoL stała się jedną z metod oceny stanu zdrowia, zarówno pojedynczego chorego, jak i w odniesieniu do wybranej populacji. Ma ona szczególne znaczenie w przypadku schorzeń przewlekłych i stanowi narzędzie pomagające identyfikować te elementy choroby, które trudno (lub wcale) poddają się ocenie podczas rutynowego badania klinicznego.W przypadku PD i innych zespołów parkinsonowskich, HRQoL znajduje obecnie miejsce jako ważny parametr oceny wyników badań klinicznych prowadzonych m.in. na potrzeby stworzenia nowoczesnych metod terapeutycznych. Ocena HRQoL powinna mieć również zastosowanie, w połączeniu ze specjalistyczną oceną kliniczną, w codziennej praktyce lekarskiej (np. podejmowanie indywidualnych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych, ocena skuteczności leczenia), ale także na poziomie polityki zdrowotnej kraju (np. farmakoekonomika, alokacja środków).